Tra dầu máy chạy bộ: loại dầu, bao lâu một lần, làm đúng cách

Tra dầu máy chạy bộ là việc bảo dưỡng quan trọng nhất mà chủ máy tự làm được, và cũng là việc hay bị quên nhất. Băng tải trượt trên một tấm ván; giữa hai bề mặt này cần một lớp dầu mỏng. Khi lớp dầu khô, ma sát tăng, động cơ phải gồng, bo mạch nóng lên – đó là nguồn gốc của rất nhiều ca máy kêu to, báo lỗi quá tải hoặc tự dừng. Mỗi lần tra dầu chỉ mất khoảng 10 phút.

Lưu ý an toàn: luôn tắt công tắc và rút phích điện trước khi thò tay xuống dưới băng tải.

Dùng loại dầu nào cho máy chạy bộ?

Dùng dầu silicon chuyên dụng cho máy chạy bộ (thường ghi 100% silicone), dạng chai có vòi dài hoặc dạng xịt. Phần lớn máy chạy bộ gia đình được tặng kèm một chai khi mua.

Loại	Dùng được không?	Lý do
Dầu silicon cho máy chạy bộ	Có	Không ăn mòn băng tải, không bay hơi nhanh, không mùi
Dầu xịt chống gỉ đa năng (loại gốc dung môi)	Không	Dung môi làm hỏng mặt dưới băng tải và bay hơi rất nhanh
Dầu nhớt xe máy, dầu máy khâu	Không	Gốc dầu khoáng làm băng tải phồng, bong lớp và hút bụi
Mỡ bò, dầu ăn	Không	Đóng cặn, làm băng tải dính và trượt

Một số dòng máy có ván chạy đã tẩm sẵn chất bôi trơn và nhà sản xuất ghi rõ không cần tra dầu; một số khác có hệ thống tra dầu tự động. Vì vậy hãy đọc sách hướng dẫn của máy trước – hướng dẫn của hãng luôn được ưu tiên hơn chỉ dẫn chung trong bài này.

Bao lâu tra dầu một lần?

Chu kỳ phụ thuộc vào tần suất sử dụng. Với máy gia đình, có thể tham khảo:

Mức sử dụng	Chu kỳ tham khảo
Dưới 3 giờ mỗi tuần	Khoảng 3 tháng một lần
3–5 giờ mỗi tuần	Khoảng 2 tháng một lần
Trên 5 giờ mỗi tuần, hoặc nhiều người dùng	Mỗi tháng một lần
Máy để lâu không dùng	Kiểm tra và tra dầu trước khi dùng lại

Nhiều máy có đèn hoặc dòng chữ nhắc tra dầu sau một quãng đường nhất định. Dù vậy, cách chắc chắn nhất vẫn là kiểm tra bằng tay.

Cách kiểm tra băng tải đã khô dầu chưa

1. Rút điện. Nhấc mép băng tải ở khoảng giữa máy lên.
2. Luồn bàn tay vào giữa băng tải và ván chạy, sờ mặt ván ở vùng giữa – nơi bàn chân tiếp đất.
3. Tay thấy trơn, hơi bóng dầu: chưa cần tra. Tay thấy khô, ráp hoặc bám bụi đen: cần tra dầu.

Dấu hiệu khi đang chạy: băng tải khựng nhẹ ở mỗi bước chân, máy nóng và có mùi khét nhẹ, động cơ kêu to hơn, hoặc máy báo lỗi quá tải rồi tự dừng.

6 bước tra dầu máy chạy bộ đúng cách

1. Tắt máy, rút phích điện. Lau sạch bụi hai bên mép băng tải.
2. Nhấc mép băng tải ở một bên, khoảng giữa chiều dài máy. Nếu băng quá căng không nhấc được, nới đều hai ốc ở đuôi máy, mỗi bên số vòng bằng nhau và ghi lại số vòng đã nới.
3. Bơm dầu lên mặt ván, không bơm lên mặt trên băng tải. Đưa vòi vào sâu tới gần giữa ván, bơm một đường zíc zắc dài từ khoảng giữa máy về phía đầu máy. Mỗi bên khoảng 5–10 ml; tổng cộng một lần tra thường 10–20 ml tuỳ kích thước máy.
4. Làm tương tự ở bên còn lại.
5. Siết lại ốc đuôi máy đúng số vòng đã nới (nếu có nới).
6. Cắm điện, cho máy chạy không tải 3–5 km/h trong 3–5 phút, sau đó bước lên đi bộ chậm vài phút để dầu trải đều khắp mặt ván. Lau sạch dầu thừa rỉ ra hai mép.

5 lỗi làm hỏng băng tải và bo mạch

• Tra quá nhiều dầu. Dầu thừa văng lên con lăn làm băng tải trượt, và có thể chảy xuống khoang động cơ, bo mạch. Tra ít mà đều tốt hơn tra nhiều một lần.
• Tra dầu vào mép băng hoặc mặt trên băng tải. Mặt trên dính dầu rất trơn, dễ trượt ngã.
• Dùng sai loại dầu – xem bảng ở trên.
• Nới ốc hai bên không đều rồi quên chỉnh lại, khiến băng tải lệch. Cách căn lại có trong bài Máy chạy bộ bị trượt, lệch băng tải.
• Bước lên chạy nhanh ngay sau khi tra. Luôn cho máy chạy chậm vài phút trước.

Tra dầu rồi mà máy vẫn kêu, vẫn nặng?

Khi đó nguyên nhân thường nằm ở chỗ khác: băng tải quá căng, con lăn khô bi, dây curoa mòn, hoặc ván chạy đã mòn xước sau nhiều năm. Đọc tiếp Máy chạy bộ kêu to, rung lắc: 7 nguyên nhân và Máy chạy bộ không lên nguồn, báo lỗi. Nếu mặt dưới băng tải đã bóng lì, nứt hoặc ván chạy có rãnh mòn, cần thay thế chứ tra dầu không giải quyết được.

Lịch bảo dưỡng máy chạy bộ gia đình

• Sau mỗi buổi tập: lau mồ hôi trên tay vịn, bảng điều khiển và mặt băng tải; rút khoá an toàn.
• Hằng tuần: hút bụi quanh và dưới gầm máy.
• Hằng tháng: kiểm tra độ lệch và độ căng băng tải, sờ kiểm tra dầu.
• 2–3 tháng: tra dầu theo mức sử dụng; siết lại ốc tay vịn, khung.
• Mỗi năm: nhờ kỹ thuật viên mở nắp động cơ vệ sinh bụi, kiểm tra dây curoa và chổi than (nếu có).

Câu hỏi thường gặp

Máy mới mua có cần tra dầu ngay không? Thường là không; máy xuất xưởng đã được tra dầu. Nhưng nếu máy trưng bày hoặc để kho lâu, hãy sờ kiểm tra trước khi dùng.

Hết chai dầu tặng kèm thì mua loại nào? Chọn dầu ghi rõ là dầu silicon cho máy chạy bộ. Cần hỗ trợ, nhắn GymGear kèm tên máy để được hướng dẫn loại phù hợp.

Tra dầu có làm mất bảo hành không? Tra dầu đúng loại theo sách hướng dẫn là việc bảo dưỡng của người dùng. Việc tự mở nắp động cơ mới là điều nên tránh khi máy còn bảo hành.

GymGear hỗ trợ bảo dưỡng

Chưa chắc máy nhà mình thuộc loại cần tra dầu hay không? Gửi ảnh tem máy và một video ngắn lúc máy chạy qua Zalo 0982 912 288, kỹ thuật viên GymGear sẽ hướng dẫn cụ thể. Xem các mẫu máy tại danh mục Máy chạy bộ và điều kiện lắp đặt tại Chính sách lắp đặt.